Maarten Jongma

Maarten Jongma

Een foto van HERO in neonletters. Hero is held in het Engels. Leren van mijn helden is het doel van deze blog.

Leren van mijn helden: Arjen Robben en Marco van Basten

30 apr 2021

Ineens sprak ik de woorden uit. ‘Ik wil graag met Arjen Robben en Marco van Basten in gesprek over de impact van hun blessures op hun carrière.’ Als sportpsycholoog en pijnspecialist wil ik sporters helpen met een lichaam dat moeilijk doet. Van Basten heeft zijn carrière als voetballer moeten beëindigen vanwege een slepende enkelblessure en Robben staat bekend als de man van glas, omdat hij vaak geblesseerd is. Zij zijn mijn helden en wellicht kunnen ze mij helpen zodat ik andere (top)sporters nog beter kan helpen. 

Begin februari stond er een artikel in de Volkskrant over ‘The secret life of champions’. Ik kreeg dit artikel van mijn vader doorgestuurd met de vraag of ik het boek kende. “Nee, ik ken dit boek niet”, gaf ik hem terug. Het boek gaat over topsporters waarvan een kwart kampt met psychische klachten. Zowel Marco van Basten als Arjen Robben werkten er aan mee.
Train je brein net zoals je lichaam, is het advies aan de topsporter’ triggerde mij om dit boek te willen lezen. Tegen mijn vader zei ik dat ik heel graag zou willen praten met Arjen Robben en Marco van Basten. “Ik kan Arjen en Marco niet regelen”, zei hij, “maar dit boek regel ik wel voor je.”  

Als kleine jongen keek ik in 1988 naar het Europees Kampioenschap. Ook op die bewuste dag naar dè legendarische wedstrijd. Ons Nederlands elftal versloeg Duitsland. Hij…, mijn held, maakte de winnende goal met een sliding. Marco van Basten zorgde voor de overwinning op de aartsvijand.
Samen met mijn broer speelden we de wedstrijden van Oranje na. Ik wilde altijd Van Basten zijn. Op zijn kamer waren we Van Basten en Dasajev – de legendarische keeper van Rusland – waar Van Basten in de finale een onmogelijk doelpunt tegen scoorde. Het bureau van mijn broer deed dienst als goal. En ik probeerde net zo te scoren zoals Van Basten deed. 

Wat als je lichaam moeilijk doet?

Met de jaren kampte Van Basten met aanhoudende blessures. De beelden van zijn gedwongen afscheid in het Milanese San Siro stadion, met een huilende trainer Fabio Capello, geeft mij nog altijd rillingen. Marco van Basten moest door slepende blessures afscheid nemen van de sport waar hij zo in uitblonk.
Arjen Robben, mijn andere held. In 2010 werden we bijna wereldkampioen. Het schot van Robben had de winnende geweest, maar de teen van Iker Casillas (keeper van Spanje) keerde zijn inzet. Ook Robben heeft te maken gehad met veel blessures. Hierdoor kreeg hij de bijnaam de man van glas. In 2019 nam hij afscheid van het voetbal. Inmiddels heeft hij zijn rentree gemaakt bij FC Groningen maar helaas kampt hij toch weer met fysieke ongemakken.

Wat mijn helden met elkaar gemeen hebben naast dat ze beiden geweldige voetballers zijn, is dat ze beiden moesten werken met een lichaam dat moeilijk doet. Oftewel hun lichaam deed niet altijd wat er van gevraagd werd en dat doet pijn.
Dagelijks werk ik in mijn praktijk als pijnspecialist en sportpsycholoog met mensen waarbij hun lichaam moeizaam of niet meewerkt. Veel van mijn cliënten voelen naast pijn regelmatig spanning, vermoeidheid of een leeg gevoel. Samen met hen werk ik aan een betere kwaliteit van leven en minder beperkt voelen door hun klachten die vaak ook psychosomatisch zijn. Dat wil zeggen dat het lichamelijke klachten zijn die niet of onvoldoende verklaard kunnen worden door een lichamelijke aandoening.  

Werken met een lichaam dat moeilijk doet’ is een boek van Joeri Calsius. Dit boek heeft mij veel inzichten gegeven in het beter leren begrijpen van onder andere pijnklachten. Het biedt een andere kijk op het psychosomatisch lichaam in een behandeling. 

 Ik wil van deze helden leren om de huidige en nieuwe generatie beter te kunnen helpen! 

Fysieke ongemakken

“Ik kijk naar mijn lichaam alsof het een Formule 1 auto is”, zegt Arjen Robben in het boek  ‘The secret balance of champions’. Een osteopaat heeft hem geleerd om zijn lichaam te vergelijken met een Formule 1 auto. Één los schroefje, kan als gevolg hebben dat de hele motor opblaast. Vanuit zijn eigen ervaring vertelt hij dat hij een geblokkeerde wervel had wat zich uitte in pijn in zijn spieren. Terwijl iemand anders met eenzelfde blessure geen spierklachten had. Dit zette hem tot nadenken. Wat maakt dat hij die specifieke klachten wel had en iemand anders niet? 

De vergelijking van ons lichaam met die van een Formule 1 auto zoals Robben beschrijft is treffend. Het zegt iets over de manier hoe hij naar het lichaam kijkt. Ik zou graag de volgende gedachte aan hem voorleggen: ‘het moet allemaal kloppen, anders gaat het helemaal fout’. Ik ben benieuwd of hij dit herkent. Dit is een gedachte die er voor zorgt dat we zuinig zijn op ons lichaam. Echter, de keerzijde van deze gedachte is dat er mogelijk een ‘klacht-focus’ wordt ontwikkeld. Wat we aandacht geven, groeit. Hoe meer we aandacht richten op fysieke ongemakken des te meer ze aanwezig zijn. Toch is het als topsporter uiteraard erg belangrijk om signalen van het lichaam op tijd op te merken. Een van mijn vragen aan Arjen Robben is: ‘Hoe vindt hij als topsporter hierin de optimale balans?’

Basta

In de biografie van Marco Van Basten – Basta – staan indrukwekkende passages over de blessure waar hij mee te maken heeft gehad. Ik herinner me een stuk waarin hij beschrijft hoe hij ‘s nachts met veel pijn naar de wc ging. Met veel moeite schoof hij uit bed, vervolgens kruipend naar de wc en daar zichzelf ophijsen om te kunnen plassen. Hij had schreeuwende pijn en wilde zijn gezin niet wakker maken. Hij werd verscheurd door die pijn. En uiteindelijk is hij gestopt als profvoetballer en inmiddels is ook zijn indrukwekkende trainerscarrière afgesloten. Graag wil ik van hem weten wat hij met de ervaringen uit het verleden en kennis van nu tegen zijn jongere zelf zou zeggen? Met andere woorden welk advies zou hij zichzelf en daarmee mogelijk andere sporters geven. Het zou heel gaaf zijn om dit met hem te kunnen bespreken. 

Mijn wens heb ik uitgesproken, vervolgens kwam het op een flip-over terecht en heb ik er deze blog over geschreven. Nu wil ik het, hoe spannend ook, ook realiseren. Wie kan mij in contact brengen met deze mannen?

Nieuwsgierig hoe dit afloopt? Ik hou jullie op de hoogte. Dit zal zeker niet mijn laatste blog zijn over mijn helden. 

Heb jij last van steeds terugkerende blessures of krijg je weinig grip op je blessure neem vandaag nog contact met me op! Dan kijken we samen wat ik voor je kan betekenen.